این علم یکی از علوم بسیار قدیمی بوده و ارتباط مستقیمی با حیات انسان داشته است . در واقع انسان اولیه گیاه خوار بوده است و در اولین رگه های حافظه خود این مطلب را جای داده است که خوردن برگ ، ریشه یا میوه یک گیاه با شکل و شمایل و بوی خاص خود منجر به مرگ و نابودی چند تن از همنوعان من شده پس باید از آن پرهیز کنم . در واقع می توان گفت علم سم شناسی از جمله اولین علومی است که نوع بشر هوشمند به آن دست یافت و به واسطه احتیاج آن را به همنوعان خود آموخت و سینه به سینه نقل کرد تا اینکه خط اختراع و این علم در پنج هزار سال پیش تقریر گشت . از دگر سو همانگونه که بشر گیاهان و نباتات سمی را می شناخت از وجود گیاهان دیگری با خبر می گشت که تصادفی توسط فردی که درد و بیماری خاصی داشت مصرف و فرد متعاقب آن علاج و از درد و رنج رها می گردید . این تصادفات توسط بشر سازماندهی شده و اولین آزمایشات تاریخ در حوزه طب بدین شکل آغاز گشت . افرادی که جرات و علم آن را داشتند برای افراد بیمار گیاهان مختلفی را که در حوزه زیستگاه خویش می یافتند تهیه کرده و به صور مختلف به خورد وی می دادند و منتظر نتیجه می شدند . گاه بیمار بر اثر مصرف آن گیاه بهبود می یافت ، گاه هیچ تفاوتی نمی کرد و گاهی هم از بین می رفت . مجموعه این تجربیات در چند ده هزار سال گذشته گردآوری و خلاصه گردیده و به صورت علمی بسیط و کاربردی به دست ما رسیده است .
آنچه جالب است اینست که علم طب پا به پای این طب گشترش و توسعه یافته است . در واقع مبحث علت شناسی بیماری های گوناگون و ثبت آنها جهت تجویز گیاه مربوطه که گاهی منجر به کشف و علت شناسی مشکل هم شده است بنیاد طب مدرن امروزی است . امروزه گیاهان بسیاری به منظور تولید فراورده های دارویی یا پیش نیازهای آنها در زمین های بسیار وسیع کشت می گردند . گیاهان بسیاری نیز به طور خودرو از مناطق کوهستانی و بیابانی برداشت می گردند . مواد حاصله از این گیاهان گاهی بطور مستقیم جهت بسته بندی ارسال می شوند . گاهی هم با همانند سازی ملکول های مورد نظر توسط فناوری های پیشرفته تبدیل به قرص و کپسول ها شده و در مصرف معرض قرار می گیرند .

یک تصور رایج در مورد دارو درمانی و گیاه درمانی اینست که دارو درمانی دارای عوارض ناخواسته و نامطلوب و گیاه درمانی فاقد اینگونه عوارض است . اما در واقع چنین نیست . در واقع استفاده نا صحیح و بی قاعده هر گونه ماده ای (حتی مواد غذایی ) دارای عوارض نا خواسته است . و می توان گفت به واسطه اینکه امروز دارو ها ( که منشا اکثر آنان گیاهان بوده اند) جز پر ضررترین مواد غیر مغزی بوده و عملا اثرات آنها پیوسته زیر زره بین قرار دارد گزارشات بسیار بیشتری از اثرات مطلوب یا نامطلوب انها نسبت به گیاهانی که به عنوان دارو و بدون هر گونه کنترل و نظارتی مصرف می شوند به دست می رسد .
البته این مساله دا رای توجیه دیگری نیز می باشد . هر گیاه حاوی مقدار زیادی ماده معدنی (مثل کلسیم و صلنیم ) می باشد . این مواد در هر گیاه دارای نسبت های طبیعی خاص می باشند و برخی مواد مشخص در برخی گیاهان از غلظت و در صد بالاتری برخوردارند . در زمانی که یک گیاه به طور کامل مصرف می شود به احتمال قوی تعامل و نسبت درصد مواد موجود در آن اثرات یکدیگر را به بهترین وجهی تعدیل و تصحیح می کنند . لذا اثرات ناخواسته احتمالی گیاه را تا حداقل کاهش می دهند . اما زمانی که یکی از این مواد (بخصوص فراورده های گیاهی ) به طریقی از سایر مواد گیاه جدا شده و بطور خالص وبا غلظت بسیار بالا مصرف می گردد دیگر نمی توان انتظار داشت که مثل حالت قبل فاقد عوارض جانبی باشد . این مساله در مورد دارو های شیمیایی نیز قابل تعمیم است . این گونه مواد به گونه ای کاملا یک طرفه و تهاجمی به بدن وارد شده و فاقد هر گونه ماده تعدیل کننده همراه هستند و بدن در مقابل آنها یا واکنش شدید و دفع کننده (آلرژی ) نشان داده یا اینکه به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد .
در گیاه درمانی اصولی متخصصی که دارای حد معلومی از علوم بیو شیمی ، بیو فیزیک ، بیو مکانیک ، فیزیولوژی ، فیزیوپاتولوزی، سمیولوزی، سیمپتوماتولوژی، فارما کولوژی، فارماکوکینتیک و گیاه شناسی است با توجه به شرایط طبیعی بدن و وضعیت کنونی بیمار یک ( یا چند ) مورد از گیاهانی که می توانند در روند بهبودی فرد اثر گذار باشند را جهت فرد تجویز می نمایند .
در بسیاری از موارد دیده می شود که حتی برای کنترل عوارض جانبی یک گیاه ، یک یا چند گیاه یا فراورده های آنان را آن همراه می کنند تا میزان بهبودی به نسبت معنا داری بهتر و وطول دوره کوتاه تر گردد. این عمل در مورد دارو های شیمیایی در بسیاری از موارد قابل اجرا یا موفقیت آمیز نیست . باز هم قابل ذکر است که تجویز گیاهان دارویی توسط افراد غیر متخصص می تواند به همان میزان داروهای شیمیایی و مصنوعی مضر و خطرناک باشد .
طب سنتی یا گیاه درمانی الزاما به معنای تسامح و تساهل در مورد سرنوشت بیماران نیست . تاریخچه گیاه درمانی تاکید می کند که دیدگاه کل نگر و تعدیل گرا جهت تجویز دارو و درمان بیماریها را هرگز نباید فراموش نمود یا نادیده گرفت . فردی که به خاطر ضعف بدنی و سوء تغذیه براحتی دچار سرما خوردگی می شود را نباید تنها با آنتی بیوتیک و شربت سرما خوردگی تحت درمان قرارداد . باید ضعف بدنی فرد را جدی گرفت و با لحاظ کردن یک رزیم غذایی ، هیجانی و تکمیلی مناسب زمینه ابتلا به سرما خوردگی را از بین برد .
دکتر آل داوود